مقایسه قیمت کالاهای وارداتی هنگام ورود به گمرک با قیمتها در بازار مصرفی نشان از شکاف بزرگ و نجومی بین این دو دارد. به طوری که بررسیها در بازارهای مختلف کالاهای اساسی، حکایت از سودهای کلان و نامتعارف واردکنندگان دارد.
به گزارش خبرآنلاین روزنامه ایران نوشت: آمارهای اولیه گمرک ایران حکایت از شوک آورترین اختلاف قیمت در تاریخ واردات کالاهای اساسی دارد: برنج هندی با قیمت گمرکی ۲۴,۲۰۷ تومان به دست مصرف کننده 95هزار تومان میرسد، چای وارداتی با میانگین قیمت ۲۶۳هزار تومان در بازار تا 1.3 میلیون تومان در هر کیلوگرم فروخته میشود و لوبیا چیتی با ۱۱۳,۶۰۰ تومان ارزش گمرکی در هر کیلوگرم، ۲۹۵هزار تومان روی پیشخوان مغازهها قرار میگیرد. این فاصله ۳۰۰ تا ۴۰۰ درصدی، پرده از بازی خطرناک «فاکتورهای دوگانه» و سوداگری پنهان در زنجیره تأمین برمی دارد؛ پدیدهای که نه تنها جیب مردم را خالی میکند، که امنیت غذایی را نشانه رفته است.
مکانیسم قیمتگذاری؛از کشتی تا فروشگاه
بر اساس توضیحات مسعود دانشمند، کارشناس اقتصادی که سابقه حضور درهیأت نمایندگان اتاق ایران را نیز دارد، قیمت درجشده در گمرک تنها شامل «بهای خرید از مبدأ و هزینه حمل تا گمرک کشور صادرکننده» است. اما حقوق و عوارض گمرکی که ۲۰ تا ۳۵ درصد ارزش کالا را تشکیل میدهد، کرایه حمل از بنادر به تهران (۱۰ درصد)، هزینه توزیع تا عمدهفروشی (۱۵ درصد) و حتی ضایعات ۲ تا ۵ درصدی، لایههای پنهان قیمتگذاری هستند که در نهایت تا ۵۲.۵ درصد به قیمت اولیه اضافه میکنند. وی تأکید کرد: علاوه بر آن محصولاتی که از سایر کشورها خریداری میشود دارای دانه شکسته و خرده نیز است که خردهها معمولاً بین 2 تا 5 درصد کل محصولات را تشکیل میدهند که همین امر نیز بر قیمت نهایی تأثیرگذار است.